Recenzja komiksu "Historie niedopowiedziane"

Kiedy spojrzałem na okładkę autorstwa Agaty Gorządek, pomyślałem sobie, że szczególna nastrojowość i siła, jakie z niej biją, to musi być dobry omen... I nie zawiodłem się. Antologia, dzięki bardzo interesującym, często wręcz znakomitym scenariuszom Jerzego Szyłaka oraz udanym rysunkom ośmiorga komiksowych artystów, przykuwa uwagę i dostarcza dużo czytelniczej satysfakcji.

"Koszula - epizod 1" to historia dosłownie w tym albumie niedopowiedziana (w sumie powstały cztery odcinki). W 1999 r. zdobyła wyróżnienie za plansze czarno-białe na 10. Ogólnopolskim Festiwalu Komiksu w Łodzi, ale tutaj otrzymujemy wersję zremasterowaną. Ekspresjonistyczne rysunki Rafała Gosienieckiego od pierwszej strony umiejętnie budują nastrój, a wykorzystująca konwencję dreszczowca opowieść zaczyna się na tyle intrygująco, aby czytelnik nabrał ochoty na "dopowiedzenie".

Trzy pierwsze plansze "Tramwaju widma" pojawiły się już w "Opowieściach tramwajowych". W "Historiach niedopowiedzianych" jest ich osiem. Precyzyjnie skonstruowany, metaforyczny scenariusz zagłębia się w skomplikowany świat kobiet i mężczyzn, a realistyczne, bardzo sprawne warsztatowo rysunki Marcina Nowakowskiego zapadają na długo w pamięć, razem z pomysłowym, cyklicznym kadrowaniem.

Kolejne cztery historie są kolorowe. "Gorączka sobotniej nocy" ma w sobie energię reklamowego spotu i mądrą, błyskotliwą puentę. Rysunki Jarosława Gacha nadają jej odpowiednią temperaturę, głównie za sprawą doboru barw, ale trudno też nie docenić świetnej kreski.

A potem wyciszona, kameralna "Poważna rozmowa". Plansze wyglądają tak, jakby Agata Gorządek rysowała je olejnymi pastelami na grubo tkanym płótnie. Ta impresja ma niesamowitą moc - niczym dawno miniona chwila, która nagle rozbłyskuje w naszej pamięci jako wspomnienie czegoś niezwykle istotnego.

"Śpiąca królewna" brała udział w jednym z ostatnich konkursów Międzynarodowego Festiwalu Komiksu w Łodzi. To najdłuższa historia w zbiorze, bardzo efektownie narysowana przez Wojciecha Nawrota. Nawiązanie do archetypu bajkowej postaci i odważne, acz zawoalowane fantastycznym konceptem, zderzenie go ze spotworniałą, ekstremalną stroną ludzkiej seksualności zaskakuje utrzymaniem równowagi, czystym tonem, ironicznym finałem...

Kiedy czyta się opowieść "Wtedy inny, nie ja", można odnieść wrażenie, że to bardzo osobista wypowiedź Jerzego Szyłaka. Pierwszoosobowa narracja, wspominkowy charakter, szczególna aura melancholii... Momentami robi się przejmująco. Interesujące, niebanalne rysunki Kamila Bachmińskiego "tracą" chwilami ostrość i przypominają nieumiejętnie wykonane fotografie z przeszłości...

Antologię zamykają dwie kolejne historie w czerni i bieli, tworząc, jak sądzę, celową ramową kompozycję. Lekko karykaturalna dwuplanszowa "Szafa" pomysłowo przetwarza ograny motyw miłosnego trójkąta i często występującego przy tej okazji tytułowego mebla. Nie można też nic zarzucić stronie graficznej autorstwa Przemysława Obary.

A na koniec... "Ostatni seans". Waldemar Mordarski swoimi rysunkami próbuje - z dobrym skutkiem - nawiązać do filmowego arcydzieła niemieckiego ekspresjonizmu "Nosferatu - symfonia grozy" F.W. Murnaua, zresztą dosłownie tutaj cytowanego. Zawarta w scenariuszu paralela jest wyrazista, ale nie nachalna, i nie do końca taka oczywista. Na pewno też daje impuls do jakże fascynujących rozważań na temat zależności między życiem i sztuką.

Z tego albumu jasno wynika, że Jerzy Szyłak jest mistrzem krótkiej formy komiksowej, bardzo świadomie potrafiącym wykorzystać ją do opowiedzenia wielu ciekawych rzeczy i mającym sporo szczęścia - któremu zapewne usilnie pomaga - do współpracy z utalentowanymi rysownikami. Mam nadzieję, że nikt nie wziął mi za złe tej autorytarnej konstatacji, ale moim zdaniem bywa i tak, iż trzeba dopowiedzieć coś do samego końca.