Recenzja komiksu "Westerplatte: Załoga śmierci"

Autor: Tomasz Kleta

Placówka Wojska Polskiego na Westerplatte przeszła dzięki obronie z września 1939 roku do historii. Wiele mówiło się i pisało o męstwie żołnierzy, którzy przez siedem dni stawiali opór przeważającym siłom wroga. Jednak ironią losu jest fakt, że większość narodu polskiego nie zna prawdziwych dziejów obrony placówki, dramatycznych wydarzeń, które mogły przesądzić o kapitulacji już drugiego dnia. Krzysztof Wyrzykowski i Mariusz Wójtowicz-Podhorski postanowili opowiedzieć o tamtych wydarzeniach za pomocą komiksu. Zapewne wielu nie wierzyło w ten projekt, jednak autorzy zrobili kawał dobrej roboty i album ujrzał światło dzienne. Jego ukazanie się to godny podkreślenia fakt na młodym rynku polskim, wyjątkowy w każdym calu.

Komiks Westerplatte Załoga śmierci to drobiazgowe odtworzenie siedmiu dni walk o Wojskową Składnicę Tranzytową na Westerplatte i okresu poprzedzającego wybuch wojny. Zaczyna się od krótkiego wprowadzenia, kilkuplanszowego przedstawienia dziejów Półwyspu, aż do chwili gdy zajęli go polscy żołnierze i rozpoczęły się przygotowania do ewentualnego ataku niemieckiego. Im bliżej do pamiętnego pierwszego września, tym relacja staje się dokładniejsza. Są plany umocnień i rozmieszczenia oddziałów, fakty mniej i bardziej znane, prezentacje głównych aktorów tamtych dramatycznych dni. Pierwszy dzień walk ukazany został niezwykle szczegółowo, tak że zajmuje sporą część albumu. Potem spokojniejsze dni, równie rzetelnie przedstawione, aż po kapitulację siódmego września. Następnie dostaliśmy krótki tekst opisujący powojenne dzieje Westerplatte. I wreszcie sporo materiałów o walkach, o kwestii dowodzenia placówką, relacja niemieckiego żołnierza, tablice uzbrojenia, kilka tekstów o miejscu chwalebnego boju, a do tego sporo zdjęć z epoki.

Autorom należą się słowa uznania i wielkie brawa. Wykonali ogromną robotę gromadząc materiały i całą dzisiejszą wiedzę na temat siedmiu dni września w Składnicy. Rekonstrukcja jest tak dokładna i wierna, że można określić komiks mianem publikacji historycznej. Współcześnie trudno o równie drobiazgową relację, która jednocześnie byłaby tak przystępna. Wkład pracy ogromny, więc i efekty zachwycające. Słusznie pisał w Gazecie Wyborczej Wojciech Orliński, że to ewenement nie tylko na skalę krajową, ale i światową. Takich komiksów po prostu się nie robi. Dotąd w Polsce komiks wojenny kojarzył się jedynie z propagandowymi zeszytami z czasów PRL-u i adaptacji Stawki większej niż życie. Teraz autorzy Westerplatte otworzyli nowy dział w historii komiksu w naszym kraju i wyznaczyli nową jakość. Scenariusz to w istocie szczegółowa relacja, bardzo dobrze przeniesiona na język komiksu. Wykorzystano wszystkie zalety tego medium, zarówno te zbliżające go do filmu, jak i możliwości dołączania planów, szkiców, map. Czarno-biały rysunek idealnie nadaje się na tego typu opowieść. Kreska jest realistyczna, oszczędna, bez żadnych eksperymentów. Kadry, choć z przytłaczającą ilością tekstu, to jednak czytelne, wyraźne, a gdy trzeba dynamiczne. Sceny batalistyczne wyglądają bardzo dobrze. Całości dopełnia bardzo dobre wydanie, na kredowym papierze.

Komiks dedykowany jest żołnierzom Wojskowej Składnicy Tranzytowej oraz kmdr por. Franciszkowi "Kubie" Dąbrowskiemu, który od drugiego września, po załamaniu psychicznym mjr Sucharskiego był faktycznym dowódcą obrony Westerplatte. To właśnie tego faktu dotyczy w szczególności komiks. Skrywana przez lata wiedza, niedawno ujawniona wciąż pozostaje nieznana szerokiemu odbiorcy i właśnie Westerplatte: Załoga śmierci ma być swego rodzaju popularyzatorem tych informacji. Autorzy przedstawiają obiektywną rekonstrukcję wydarzeń po ataku z pierwszego września. Moment gdy załamany i przekonany o braku sensu obrony mjr Sucharski nakazuje wywiesić białą flagę, a Dąbrowski go powstrzymuje i prowadzi obronę dalej. W komiksie widać wyraźnie, że żołnierze mogli walczyć nawet jeszcze dłużej, ale Sucharski, nominalny dowódca doprowadził w końcu do kapitulacji. Nie ma wątpliwości, że Dąbrowski jest głównym autorem legendy Westerplatte, ale komiks nie potępia, ani nie umniejsza należnych zasług, zwłaszcza w przygotowaniach mjr Sucharskiego.

Westerplatte: Załoga śmierci to pierwsza część Kroniki epizodów wojennych, którą autorzy mają zamiar kontynuować. Mam przekonanie, że następne tomy będą równie fascynujące i rzetelnie przygotowane. Szczerze namawiam do lektury komiksu Wyrzykowskiego i Wójtowicza-Podhorskiego.

Wydawnictwo: Milton Media
Rok wydania polskiego: 9/2004
Liczba stron: 124
Format: A4
Oprawa: miękka
Papier: kredowy
Druk: cz.-b.
Dystrybucja: księgarnie
ISBN: 83-920878-0-1
Cena z okładki: 34,90 zł