Recenzja komiksu "Serca z piasku"

Serca z piasku.
Dostępność: 24h
Cena: 34,80 zł  38,75

Serca z piasku to komiks, o którym już po pierwszych dwóch stronach można powiedzieć, że jest niestandardowy. Jego lektura pogłębia jeszcze to wrażenie. Specyfika narracji i strona graficzna mogą robić początkowo niekorzystne wrażenie na tych, którzy spodziewają się komiksu w tradycyjnej formie. Ale ręczę, że warto dać tej opowieści szansę, bo może sprawić wielką niespodziankę i spodobać się. Tak było właśnie w moim przypadku. Ale po kolei.

Serca z piasku to skomplikowana historia miłosna ze skandalem w tle. Całość ma klimat lat trzydziestych i mocno pachnie orientem. Przypomina to nieco stare, czarno-białe przedwojenne filmy. Powiem szczerze, że przede wszystkim tym właśnie zaimponował mi scenarzysta. W oddanie atmosfery epoki w rysunkach włożyć trzeba wiele pracy, tak samo jak w stylizację języka, ale stworzenie historii w dawno zapomnianym stylu i powołanie do życia bohaterów, którzy nie zachowują się współcześnie, a właśnie staroświecko - to jest naprawdę wielka sztuka. Wymaga odrzucenia dużej ilości schematów, które nasuwa nam nie tylko współczesna twórczość, ale i samo życie na początku XXI wieku; zmusza wręcz do zmiany sposobu myślenia. I to wszystko udało się osiągnąć Philippe'owi Paringaux.

Forma komiksu różni się od ogólnie przyjętej. Najbardziej zauważalną różnicę stanowi to, że narracja, wraz z wplecionymi w nią dialogami, znajduje się pod ramkami obrazków. Na nich nie znajdziemy żadnego dymku. Jednakże, choć korzystając z takiej formy łatwo ulec pokusie opisania całej opowieści, Paringaux używa słów bardzo oszczędnie, wręcz lakonicznie. Równorzędną narrację stanowią rysunki. Ponieważ często jesteśmy przyzwyczajeni do prześlizgiwania się po obrazkach oczyma, poświęcając im mniej uwagi niż tekstowi, położenie takiego nacisku na stronę graficzną może miejscami wprowadzać zamieszanie. Często spotykamy się tu z opisem w trzeciej osobie: "powiedział", "pomyślał"; żeby wiedzieć o kim mowa musimy być świadomi tego, co dokładnie dzieje się na obrazku. Dlatego Serca z piasku to wspaniały przykład harmonijnej narracji wykorzystującej wszystkie środki, jakich użycie umożliwia komiks. Te osoby, które same tworzą lub chcą tworzyć komiksy mogą uznać tę pozycję za wartą uwagi przynajmniej z tego powodu.

Historia w Sercach z piasku opowiedziana jest za pomocą drobiazgów. Gesty, spojrzenia, drobne dialogi. To, co jest kwintesencją tej opowieści pozostaje niedopowiedziane. Czytelnik musi sam doczytać to z obrazów, z zachowania postaci. Nie będę ukrywał, że ten sposób przedstawienia fabuły bardzo mi odpowiada. Jest bardzo dojrzały oraz wymagający. Nie stawia czytelnika z góry na pozycji odbiorcy, któremu trzeba wszystko wytłumaczyć, lecz traktuje jak równego twórcy komiksu - zakładając, że czytający potrafi obserwować i myśleć samodzielnie.

Rysunki, których autorem jest Jacques de Loustal to jeden z najtrudniejszych do oceny elementów tego komiksu. Z racji tego, że uzupełniają narrację są bardzo ważne i w tym aspekcie nie można im niczego zarzucić. Przekaz jest jasny i wszystkie elementy niezbędne do zrozumienia sytuacji są wyraźnie pokazane. Rysunki są bardzo dosłowne. W kwestii przedstawienia postaci, kreski czy kolorystyki nie można mówić o żadnych eksperymentach. Ta (można pokusić się takie określenie) prostota w połączeniu z tekstem umożliwia dodanie fabule tej nieoczywistej warstwy, której odkrycie autorzy pozostawiają czytelnikowi. To, co może jednak budzić wątpliwości u wielu odbiorców komisu, zwłaszcza tych przyzwyczajonych do innej szkoły francuskiego rysunku, to sam styl de Lostala: prosty, miejscami można by wręcz powiedzieć, że nieporadny. Rysownik stworzył jednak tyle komiksów, że nie ma tutaj mowy o amatorszczyźnie - jego niedociągnięcia, schematyczne lub sztywnie przedstawione postacie to część stylu tego artysty. Ostrzegam, że może on się nie spodobać. Ale osobiście przekonałem się, że nawet jeśli rysunki nie przypadną czytelnikowi do gustu inne elementy komiksu ratują tę pozycję przed negatywną oceną.

Pomimo początkowych wątpliwości, których, nie ukrywam, miałem sporo komiks zdecydowanie wybija się ponad przeciętność śmiałym prowadzeniem historii, dojrzałą fabułą i klimatem. Twórcom należy się również pochwała za umiejętne wykorzystanie do opowiedzenia swojej historii tego środka wyrazu, jakim jest komiks. Wbrew pozorom nie zdarza się to aż tak często.