"Wisława Szymborska - Życie w obrazkach" - recenzja komiksu

Autor: Aleksander Krukowski
14 lutego 2017

www.gildia.pl
Wisława Szymborska. Życie w obrazkach.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 34,90 zł 49,90 zł
dodaj do koszyka

Kolaż biograficzny

Wisława Szymborska. Życie w obrazkach to próba przedstawienia komiksowej biografii polskiej poetki przez włoską artystkę, Alice Milani, która występuje tu w podwójnej roli scenarzystki i ilustratorki. Sam zamysł stojący za tym komiksem może wydawać się interesujący, zwłaszcza polskiemu czytelnikowi, który z utworami Szymborskiej zaznajamiany jest już w szkole, a który mógłby chcieć zobaczyć, jak ta ikona polskiej poezji współczesnej wypada w medium, po które sama przecież nie sięgała. Ciekawość ta jednak może prowadzić do pewnych rozczarowań.

Milani używa dużych formatów, jej plansze często składają się z jednego kadru, bywa i tak, że jedna ilustracja zajmuje dwie sąsiednie plansze. Efekt tego jest taki, że komiks liczący 120 stron posiada niewiele treści. Autorka wybiera kilka scen z życia Szymborskiej - ślub, romans, literacka Nagroda Nobla itp. - próbując utkać z nich biograficzną narrację, ale wychodzi jej to słabo. Milani zrezygnowała z jakiejkolwiek osi spajającej historię: nie mamy tu ani koncentracji na twórczości Szymborskiej, procesie powstawania czy wydawania jej dzieł, percepcji poezji przez polskiego i światowego czytelnika itd.; nie mamy też historii miłosnych, emocjonalnej otoczki rodzącej poezję; nie mamy wreszcie typowo biograficznych zapisów, historii życia i śmierci. Słowem - dostajemy tylko kilka luźnych epizodów, bez wyraźnego dociążenia jakiejkolwiek kanwy narracyjnej. Wszystko to zupełnie arbitralne ale chaotyczne.

Być może dzieje się tak dlatego, że zamysłem Milani było oparcie dialogów i w ogóle tekstu komiksu o autentyczne wypowiedzi Szymborskiej. Na stronach komiksu znajdziemy wiele fragmentów wierszy, esejów i wywiadów. Autorka oddaje głos bohaterce, i to w sensie dosłownym. Trudno jednak powiedzieć, że dzięki temu komiks się zakotwicza w rzeczywistości, ponieważ w rzeczywistości biografia nie jest przecież poetycka, nie jest też komiksowa. Trzeba przy tym zaznaczyć, że Milani nie tworzy ilustracji do wierszy, raczej próbuje zaprząc poezję w formie ilustracji do życia Szymborskiej. Wyszukuje takie fragmenty, które mogłyby stanowić komentarz do życia poetki.

Dużym zainteresowaniem ze strony Alice Milani cieszy się sytuacja polityczna w powojennej Polsce. To zadziwiające, jak wiele uwagi w tym niewielkim komiksie poświęcono właśnie na przemiany ustrojowe, na zależności partyjne pisarzy. Oczywiście konteksty te miały wpływ i na życie, i na twórczość Szymborskiej, ale Milani je przecenia. Robi z Szymborskiej pisarkę czysto polityczną, i to bez jakiejś wyraźnej politycznej orientacji.

Z urywanymi scenami koresponduje w ciekawy sposób warstwa wizualna komiksu. Milani sięga przede wszystkim po akwarele, tworząc ilustracje uproszczone, pozbawione szczegółów i miejscami mało czytelne. Wprowadza jednak technikę kolażu, wzbogacając swoje akwarele wycinkami zdjęć. To pocięcie odpowiada epizodycznej narracji, ale też odwołuje się do prawdziwego zamiłowania Szymborskiej do tworzenia podobnych kolaży. I choć zamysł jest ciekawy, w ostatecznym rozrachunku warstwa wizualna komiksu nie jest zachwycająca.

Wisława Szymborska. Życie w obrazkach jest historią zbyt skrótową. Zarówno narracja jak i ilustracje sprowadzają się do szeregu uproszczeń. Rozwiązania artystyczne Milani zwracają uwagę, jednak finalny produkt zawodzi nadzieje.

Wisława Szymborska - Życie w obrazkach

Scenariusz: Alice Milani
Rysunek: Alice Milani
Tłumaczenie: Joanna Wajs
Wydawnictwo: Znak
Rok wydania polskiego: 1/2016
Tytuł oryginalny: Wislawa Szymborska. Si dà il caso che io sia qui
Wydawca oryginalny: Becco Giallo
Rok wydania oryginału: 2015
Liczba stron: 140
Format: 165x235 mm
Oprawa: twarda
Papier: offsetowy
Druk: kolor
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 978-83-240-3919-7
Wydanie: I
Cena z okładki: 49,90 zł


blog comments powered by Disqus