Janusz Christa
Autor: Krzysztof JaniczUr.: 19 lipca 1934, Wilno
Zm.: 15 listopada 2008
Urodził się w 1934 roku w Wilnie. Zadebiutował w 1957 roku jednostronicowymi historyjkami Kuku-Ryku. Następnie rozpoczął ścisła współpracę z magazynem "Wieczór Wybrzeża", publikując tam paski komiksowe z przygodami Kajtka-Majtka, potem Kajtka i Koka. W 1972 roku stworzył swych najsłynniejszych bohaterów Kajka i Kokosza, których przygody najpierw pojawiły się w "Świecie Młodych", a potem, podobnie jak opowieści o Kajtku i Koku, doczekały się wydania albumowego. Jego komiksy, m. in.: Bajki dla dorosłych pojawiały się również w magazynie "Relax". Janusz Christa ma na swoim koncie ponad 30 albumów komisowych i jest jednym z najpopularniejszych polskich twórców komiksu. Mieszkał w Sopocie.
* * *
Przedstawiam Bibliografię Janusza Christy, jednego z najpopularniejszych rysowników krajowych. Pierwsze publikacje twórczości Janusza Christy ukazały się przed ponad czterdziestu laty w magazynie Jazz, były to jedno obrazkowe historyjki i ilustracje oraz pierwsza historyjka obrazkowa pt. "Rock and Roll" (prezentowana obok w całości). Do końca nie wiadomo co było prawdziwym debiutem komiksowym Christy, jednocześnie (marzec 1957) ukazały się trzy komiksy: "Kuku Ryku", "Opowieść o Armstrongu" i "Kichaś". Według zapewnień samego autora debiutem był prakomiks realistyczny (napisy umieszczane pod rysunkiem) pt. "Opowieść o Armstrongu". Poniżej przedstawiam listę komiksów według kolejności publikacji oraz kadry każdego z nich.
* * * * *
1. Rock and Roll, Jazz 2/57
2. Opowieść o Armstrongu, Jazz 3/57-9/57, 8 odcinków (prakomiks realistyczny, tekst: Józef Balcerak pod pseudonimem M. Wójcikiewicz). Treść: Historia życia muzyka jazzowego, Louisa Armstronga od dzieciństwa do czasów Chicagowskich (ok. 1925 roku) i skrót dalszej kariery. W 1957 roku Armstrong żył i był u szczytu sławy.
3. Kuku - Ryku, Przygoda 5/57-26/58, 11 odcinków A3 (tekst: A. i M. Kulmryk w 2 spośród 11 odc.). Treść: Przygody dwóch urwisów, tu po raz pierwszy pojawia się ulubiony czarny charakter Christy: zbir Makary, później często wykorzystywany we wczesnych historyjkach o Kajtku-Majtku. Również nazwa statku Kajtka i Koka "Kakaryka" została wzięta z tego komiksu.
4. Kichaś, Wieczór Wybrzeża 16.3.1957, (komiks niemy). Treść: Tylko 1 odcinek, historia o kocie który pod wpływem lektury "Księgi Miłości", naśladując Amora strzela z łuku, w parku do zakochanych par.
5. Skarby starego zamczyska, Głos Wybrzeża 08.02.58-22.03.58, (komiks realistyczny, tekst: Tadeusz Rafałowski) 6 odcinków. Treść: Trójka młodych przyjaciół z Gdańska (Jacek, Zdzisiek i Krystyna) przypadkiem natrafia na plan podziemnych przejść, penetrują średniowieczne podziemia i odkrywają schowek bandytów. Po walce i pomocy Milicji przestępcy zostają ujęci, a przyjaciele kontynuując poszukiwania, odkrywają komnatę pełną skarbów i zgłaszają ten fakt władzom.
6. Korak syn Tarzana, Nowa Wieś 22/58-35/58 (komiks realistyczny bez dymków, autor tekstu nieznany) 14 odcinków. Treść: Jack, syn lorda Claytona (Tarzana) wyrusza do Afryki i poznaje tam piękną Miriam. Po jej porwaniu pojawia się sam Tarzan i ratuje Miriam z rąk nieznanego plemienia. Wszyscy wracają do Europy gdzie Korak i Miriam biorą ślub.
7. Jack O'Key, Wieczór Wybrzeża 13.6.58 -26.07.58, 4 odcinki. Treść: Jedno planszowe historyjki o chłopcu, który chce zostać prawdziwym kowbojem. Akcja rozgrywa się w miasteczku West Wólka na Dzikim Zachodzie.
10 września 1958 Wieczór Wybrzeża zamieścił rysunkowy zwiastun nowego komiksu Janusza Christy. To był strzał w dziesiątkę. Codzienny strip z Kajtkiem-Majtkiem zapewnił autorowi lokalny rozgłos i stałe zajęcie. Widocznie jednak redakcja płaciła kiepsko, bo twórca był w tym okresie wyjątkowo aktywny. W tzw. międzyczasie rysował co popadło i gdzie popadło, co nie znaczy, że gorzej (czasami wręcz przeciwnie). Dalej znajdziecie prawdziwe perełki spoza "głównego nurtu", w tym realistyczne ilustracje do powieści książkowych.
1. Niezwykłe Przygody Kajtka-Majtka (Latający Holender), Wieczór Wybrzeża 15.09.58-17.12.58, 78 odcinków. Treść: Po spotykaniu z Latającym Holendrem psuje się silnik "Kakaryki", a z ładowni znika cały towar. Kajtek trafia za burtę i zostaje porwany przez piratów. Zwycięża, odzyskuje towar, demaskuje sabotażystę i dostaje medal.
2. Niezwykłe Przygody Kajtka-Majtka (Profesor Kosmosik), Wieczór Wybrzeża 24.12.58 - 31.07.59, 146 odcinków. Treść: Kajtek i prof. Kosmosik wyruszają na Marsa. Mieszkańcy planety panicznie boją się ziemskiej zarazy - Wojny (zresztą, jak się okazuje, słusznie). Następnie przyjaciele przez pomyłkę trafiają na Wenus.
3. Niezwykłe Przygody Kajtka-Majtka (Czarny Rycerz), Wieczór Wybrzeża 4.11.59 -21.12.60, 285 odcinków. Treść: Kajtek i profesor, dzięki wehikułowi czasu odwiedzają kolejno: starożytny Rzym, czasy prehistoryczne i średniowiecze. Tam właśnie aparat zostaje im skradziony. Aby go odzyskać muszą pokonać Złego Księcia, pozbyć się Czarnego Rycerza i uwolnić córkę króla Baltazara.
4. Przygody Kajtka-Majtka (Zyg-Zag), Wieczór Wybrzeża 19.01.61 -20.07.61, 129 odcinków. Treść: Kajtek i profesor poszukują średniowiecznego skarbu. Niestety, dowiaduje się o tym Zyg-Zak, bandzior i mistrz kamuflażu. Zyg-Zaków (bo jest ich kilku) udaje się wprawdzie przechytrzyć, ale skarb to tylko stare weksle.
5. Nadzwyczajne przygody Kajtka-Majtka, Wieczór Wybrzeża 16.04.62 (dodatkowy odcinek z okazji wyborów do Rad Narodowych plus 2 dowcipy rysunkowe). Treść: Rzekoma kolejka do baru mlecznego niespodziewanie kończy się przy... urnie wyborczej. Obok przedstawiam jeden z żartów (ten słabszy). Młodzieży wyjaśniam, że Rady Narodowe to ówczesny samorząd, a lista była tylko jedna: Front Jedności Narodu.
6. Przygody Kajtka-Majtka (Dni Gdańska), Wieczór Wybrzeża 26.07.61 -11.11.61,80 nienumerowanych odcinków. Treść: Każdy pasek to osobny cartoon, zwykle o urokach życia w czasach realnego socjalimu: kolejki, puste sklepy, bezczelni kelnerzy.
7. Reklama "Jubilera", Wieczór Wybrzeża 20.10.61. Oprócz komiksów Christa produkował dla Wieczoru rysunkowe konkursy, ilustracje i dowcipy, większość z Kajtkiem w roli głównej. Oto prawdziwy rarytas:
8. Józef Borysewicz "Przygoda w Gibraltarze", Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne). Ta i następne 2 pozycje to powieści, które Christa zilustrował zanim trafił do Wieczoru Wybrzeża.
9. Tadeusz Szczygielski "Żeglarskie dzieje", Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne).
10. Eugenia Kobylińska-Masiejewska "Jak l b odkryła Nowy Ląd" Wydawnictwo Morskie 1960 (ilustracje realistyczne).
11. Wesołych Świąt, Wieczór Wybrzeża 24.12.60, 1 odcinek A3. Treść: Perypetie nieudacznika, usiłującego zrobić przedświąteczne zakupy.
12. Detektyw Trop, Wieczór Wybrzeża 24.12.60 -1.04.61, 6 odcinków o różnych formatach (A5) i bardzo ciekawej kompozycji plansz.Treść: Komiksowe zagadki humorystyczno-kryminalne z podanym poniżej rozwiązaniem.
13. Marynarskie brody, Tygodnik Morski 48/60 -1/61, 5 odcinków po 2 kadry. W zasadzie nie jest to komiks, choć w jak najbardziej komiksowej formie. Treść: Przeróżne fasony zarostów i płynące z ich posiadania korzyści.
14. Dowcipy, Tygodnik Morski 27/60-52/61, ponad 50 pozycji. Rysowane zupełnie inaczej niż "Kajtek-Majtek" żarty o tematyce marynistycznej, w tym minikomiksy bez tekstu. W nich także po raz pierwszy pojawił się Koko.
Patrz również:
- Bambi - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 1 - Złoty puchar, cz.1 - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 10 - Szkoła furganio - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 10 - Szkoła latania - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 11 - Ogromniasto gońba - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 11 - Wielki turniej - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 12 - Na latowisku - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 12 - Na wczasach - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 13 - Zamach na Milusia - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 14 - Skarby Mirmiła - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 15 - Cudowny lek - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 16 - Festiwal czarownic - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 17 - Dzień Śmiechały - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 18 - W krainie Borostworów - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 19 - Mirmił w opałach - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 2 - Złoty puchar, cz.2 - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 20 - Urodziny Milusia - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 3 - Złoty puchar, cz.3 - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 4 - Szranki i konkury, cz.1 - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 5 - Szranki i konkury, cz.2 - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 6 - Szranki i konkury, cz.3 - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 7 - Woje Mirmiła, cz.1 - scenariusz, rysunek
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 8 - Woje Mirmiła, cz.2 - rysunek, scenariusz
- Kajko i Kokosz (Egmont) - 9 - Woje Mirmiła, cz.3 - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 1 - Kajtek i Koko w kosmosie - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 1 - Kajtek i Koko w kosmosie (wyd. II) - rysunek, scenariusz
- Klasyka polskiego komiksu - 12 - Kajtek, Koko i inni - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 14 - Kajtek i Koko w Londynie - rysunek, scenariusz
- Klasyka polskiego komiksu - 15 - Kajtek i Koko - Profesor Kosmosik - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 16 - Kajtek i Koko - Śladem białego wilka - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 17 - Kajtek i Koko - Poszukiwany Zyg-Zak - scenariusz, rysunek
- Klasyka polskiego komiksu - 2 - Kajtek i Koko na tropach Pitekantropa - rysunek, scenariusz
- Klasyka polskiego komiksu - 2 - Kajtek i Koko na tropach Pitekantropa (wyd. II) - scenariusz, rysunek




