"Hieronim Bosch" – recenzja komiksu

Autor: Maciej Szatko
31 maja 2016

www.gildia.pl
Hieronim Bosch.
Dostępność: 24h
Cena: 34,30 zł 49,00 zł
dodaj do koszyka

Piekło to miejsce na Ziemi

 

Jeroen van Aken to jeden z najwybitniejszych holenderskich malarzy epoki średniowiecza, którego cały świat - pomimo, iż ten całe swe życie spędził w mieście s'-Hertogenbosch (obecne Den Bosch) – zna pod nazwiskiem Hieronim Bosch. Do dzisiaj wiemy o nim zaskakująco mało, a wszystkie udokumentowane fakty z jego życia sprowadzają się jedynie do kilku zdań. Całe morze atramentu wypisano natomiast próbując dojść znaczenia i symboliki jego wiekopomnych dzieł. Tego artystę – uważanego przez wielu za heretyka, alchemika, a nawet człowieka bezrozumnego, twórcę wielu fascynujących, emanujących grozą i niezwykłym klimatem obrazów – uczynił bohaterem swojego komiksu nie kto inny, jak także pochodzący z Holandii rysownik – Marcel Ruijters. Jego opowieść o życiu tego wyjątkowego kontynuatora stylu prymitywistów flamandzkich właśnie ukazuje się w Polsce nakładem wydawnictwa Timof i cisi wspólnicy.

Album przenosi nas w czasy inkwizycji, kiedy ludzie jak nigdy pozostawali pod przemożnym wpływem kościoła katolickiego. Nie mógł mu się oprzeć i młody van Aken, dla którego Ziemia była niczym "piekło dla lepszego świata". To właśnie m. in. dla dominikanów (pomimo niechęci do nich) swoje prace malarskie tworzył najpierw ojciec Joerena – Jan, a później dzieło jego kontynuowali trzej synowie: Hieronim, Goessen i Jan. Przełomowym momentem dla Jeroena było poznanie architekta Allarta, która to znajomość bardzo znacząco wpłynęła na jego dalszą karierę. Choć z podróży do Flandrii musiał Bosch zrezygnować na skutek obaw, to z powodzeniem poprowadził pracownię z bratem Goessenem, a po jego śmierci – pomimo nieustającej walki z własnymi demonami – samemu kontynuował pełną sukcesów pracę nad kolejnymi dziełami, takimi jak Kuszenie św. Antoniego, stanowiącymi nie lada rozrywkę dla bogaczy.

Ruijters bardzo dobitnie obrazuje realia ówczesnych czasów pełnych niegodziwości, złodziejstwa, chorób, bólu, biedoty i brutalnych egzekucji, przeprowadzanych nie tylko w imię zasady "oko za oko, ząb za ząb", ale także na skutek sfabrykowanych oskarżeń, pomówień, czy daleko idących wniosków, wyciąganych w wyniku bardzo pokrętnej logiki. Jego karykaturalny styl rysowania, ukazujący bohaterów niczym posągi z Wyspy Wielkanocnej, jest wprost stworzony do przedstawienia epoki zdominowanej przez wszechobecne zagrożenie, brzydotę i przemoc. Autor Ogrodu rozkoszy ziemskich pokazany został jako człowiek nieustająco poszukujący źródeł ludzkiej natury, traktujący śmierć jak dobrego znajomego, który został wyprzedzony przez swoją własną sławę.

Album powstawał aż przez 4 lata i to widać – naturalistyczne obrazy kalek, potworów i trupów podkreślone odpowiednią kolorystyką robią naprawdę mocne wrażenie. Jest dopracowany w każdym calu, a czytelnik na jego końcu znajdzie pomagające w lekturze objaśnienie detali historycznych, drzewo rodowe rodziny van Akenów i zestawienie obrazów występujących w powieści.     

Do dzisiaj wpływ Boscha na kulturę światową pozostaje nie do przecenienia. Wiele zespołów muzycznych, głównie nurtu "ciężkiego brzmienia" lubuje się w wykorzystywaniu jego twórczości na okładkach swoich płyt (żeby wspomnieć tylko tak znane nazwy jak Deep Purple, Celtic Frost czy Kreator), lub mocno się nią inspiruje, jak grafik Larry Carrol, który stworzył okładkę opus magnum muzyki metalowej, czyli Reign in blood grupy Slayer. Jak widać w tym ostatnim przypadku nawet po upływie 5 wieków uznano, że nikt inny lepiej nie odda atmosfery utworów zespołu, który śpiewa m.in. o "Aniele śmierci", czyli doktorze Józefie Mengele, prowadzącym medyczne eksperymenty w nazistowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz. Tym bardziej warto zapoznać się z powieścią graficzną o wybitnym malarzu, który nawet dzisiaj zarówno fascynuje, jak i przeraża.

Hieronim Bosch

Scenariusz: Marcel Ruijters
Rysunek: Marcel Ruijters
Tłumaczenie: Alicja Oczko
Wydawnictwo: Timof i cisi wspólnicy
Rok wydania polskiego: 5/2016
Liczba stron: 160
Format: 165x230 mm
Oprawa: miękka
Druk: kolor
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 978-83-65527-08-0
Wydanie: I
Cena z okładki: 49 zł


blog comments powered by Disqus