Ludzie i cyborgi - recenzja komiksu "Hard Boiled"

Autor: Hubert Kuberski
20 kwietnia 2009

Wspólnym dziełem dwóch legend światowego komiksu - Franka Millera oraz Geofa Darrowa - jest zapierający dech Hard Boiled. Obaj jako dojrzali autorzy, będąc laureatami nagród Eisnera, zaproponowali dzieło ze wszech miar wybitne, utrzymane w artystycznej, wizjonerskiej estetyce cyberpunka. Jak wielu twórców przed nimi przestrzegają przed zgubnymi wpływami postępu, kreującego sztuczną inteligencję i cybernetyczne konstrukcje jako sposób na rozwiązanie bolączek ludzkości.

Bohaterem komiksu jest poborca podatkowy - Nixon. Tego niepozornego, łysiejącego urzędnika poznajemy tuż po dokonaniu przez niego masakry, której ofiarą padają setki ludzi (ale czy na pewno homo sapiens?). Z miejsca hekatomby ewakuują go enigmatyczne postaci, które natychmiast poddają go skomplikowanej operacji medycznej. Dzięki temu Nixon pojawia się chwilę potem jako... Carl Seltz, detektyw od ubezpieczeń. Dość szybko okazuje się, że Nixon-Seltz jest w istocie cyborgiem, mogącym odegrać niebagatelną rolę w dziejach ludzi i robotów.

W ten sposób Hard Boiled luźno nawiązuje do myśli Philipa K. Dicka zawartych w Elektrycznej mrówce, czy Do Androids Dream of Electric Sheep?. Komiks wpisuje się w nurt profetycznych i niedocenianych dzieł, uznawanych li tylko za fantastykę naukową. Ten właśnie szyld SF odmawiał bardzo długo podobnej twórczości prawa do rozważań teologicznych w specyficznym psychodeliczno-solipsystycznym sosie. Tu jednak, niejako w cyberpunkowej dance-macabre, zdaje się Miller ostrzegać przed rozwiązaniami przynoszącymi złudną nadzieję. Podobnie jak u P. K. Dicka analizie jest poddawana recepcja tego, co nazywamy "rzeczywistością". Ile jej istnieje obiektywnie, a jak wiele pozostaje jedynie wyobrażeniami w naszej głowie? Te wyzwania umożliwiają psychiatrii dowolne żonglowanie ludzkim postrzeganiem, co potwierdza sam P. K. Dick zakwalifikowany przez konowałów psyche jako pacjent ze schizofrenią paranoidalną (prawem dygresji chciałoby się przywołać postać zmanipulowanego przez mass-media Teda Kaczynskiego "Unabombera", przestrzegającego szalonych naukowców na usługach kompleksu industrialno-militarnego, przed eksperymentami, prowadzącymi do dyktatury maszyn).

Miller i Darrow w Hard Boiled podążają w kierunku podobnych wniosków. Losy cyborga, nieświadomego swojego autentycznego "ja", są dla nich pretekstem do wykreowania akcji pełnej przemocy i czarnego humoru. Gdy Hard Boiled został wydany w 1990 roku, obwołano go najbrutalniejszym komiksem wszechczasów, czemu trudno się dziwić, gdyż Nixon-Seltz posyła setki ofiar na tamten świat.

Ale estetyka tego narysowanego dzieła budzi podziw i szacunek do dziś. Hiperrealistyczne plansze Geofa Darrowa są największym atutem Hard Boiled. Kadry często zajmujące jedną, a nawet dwie strony, są przykładem rysunkowej perfekcji. Olbrzymie, świetnie zaplanowane rysunki obezwładniają szczegółowością, zapierając dech w piersiach. Można wpatrywać się w nie godzinami ciągle odkrywając coraz to nowe szczegóły i smaczki (na przykład uwielbiane przez Darrowa mopsy). To prawdziwa siła tego komiksu, tkwiąca w absolutnie fenomenalnych rysunkach i dzięki nim osiągająca najwyższe pułapy sztuki komiksowej.

Hard Boiled nie popada w stylizacje, nadużywające komiksowego medium. Darrow uzyskuje wyjątkowe efekty w ramach przerysowanego hiperrealizmu, nawiązującego co i raz do złotych lat 50., współegzystujących z futurystycznymi rozwiązaniami urbanistycznymi. Ten komiks pełen akcji, uzbrojenia wszelkich rozmiarów, nie unika głębszej refleksji, która, jak wspomnieliśmy jest pochodną wymienionych wizjonerów. To komiks zapadający w pamięć i czytelnik pragnie z nim obcować często, a na pewno nie jeden raz. I nie wątpię, że zniknie z księgarni równie szybko, jak inne dzieła opatrzone nazwiskiem Millera.

Mistrzowie Komiksu - Exclusive - 19 - Hard Boiled

Scenariusz: Frank Miller
Rysunek: Geof Darrow
Kolor: Florence Breton, Claude Legris
Tłumaczenie: Michał Cetnarowski
Wydawnictwo: Egmont
Rok wydania polskiego: 10/2008
Tytuł oryginalny: Hard Boiled
Wydawca oryginalny: Dark Horse Comics
Rok wydania oryginału: 1990
Liczba stron: 128
Format: 220x295 mm
Oprawa: twarda
Papier: kredowy
Druk: kolor
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 978-83-237-2981-5
Wydanie: I
Cena z okładki: 69 zł
Materiały powiązane:



blog comments powered by Disqus