Oswajanie z żubrem - recenzja komiksu "Ostatni żubr"

Autor: Rafał Pawłowski
19 stycznia 2010

Edukacyjny potencjał komiksu wykorzystywany jest niezwykle rzadko. Dlatego też wydanie przez Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży albumu w zabawny sposób przybliżającego, stojący 100 lat temu, u progu zagłady gatunek najdostojniejszego z polskich ssaków to inicjatywa, której warto przyklasnąć.

Ostatni żubr to fikcyjna, lecz mocno osadzona w rzeczywistości, opowieść o kapitalistycznych zakusach na białowieską puszczę i staraniach polskich przyrodników o wpisanie jej w poczet obszarów chronionych. Fabuła jest prosta, bowiem głównym adresatem albumu są nastolatkowie. Rok 1919. Reprezentujący Międzynarodowe Towarzystwo Tępienia Dzikich Obyczajów Kurtz i Woland zrobią wszystko, by podpisać kontrakt na eksploatację cennego drzewostanu. Ponieważ na ich drodze stanąć może, zagrożona wyginięciem, populacja żubrów, decydują się na eksterminację zwierząt, by konstytuujący się polski rząd nie miał pretekstu do ochrony puszczy. Uratowanie żubrów to cel, jaki stawia sobie profesor Władysław Szafer, inicjator utworzenia Białowieskiego Parku Narodowego. Na kartach albumu stoczą oni pojedynek, którego wynik to "być albo nie być" dla puszczy i jej mieszkańców.

Pracujący na co dzień w Zakładzie Badania Ssaków biolog Tomasz Samojlik od kilku lat stara się przybliżać idee ochrony przyrody najmłodszym. Jego pierwszym pomysłem była powieść o perypetiach żubra Pompika (w przygotowaniu jest obecnie czwarty tom książki), potem pojawił się krótki komiks Przygody Żubra Żorża publikowany na stronie krainazubra.pl. Ostatni żubr to rozwinięcie tych inicjatyw.

Narysowana prostą, pełną humoru kreską historia to cenna lekcja przyrody. Podane w przypisach fakty historyczne ukazują złożony proces odbudowy populacji żubra i przybliżają sylwetki osób weń zaangażowanych. By historia ostatniego żubra była atrakcyjna także dla starszych czytelników, autor pozwala sobie na kilka celnych mrugnięć okiem nawiązując do znanych postaci i zdarzeń literackich.

Prawdziwa historia białowieskiego żubra nie była tak prosta jak opowieść z kart komiksu Tomasza Samojlika. Ostatni z wolnych żubrów zginął z ręki kłusowników w kwietniu 1919 roku. Na szczęście przyrodnikom udało się przekonać władze do ochrony terenów Białowieży. Nadleśnictwo Rezerwat, z którego później wykształcił się Białowieski Park Narodowy, powołano do życia w 1921 roku. Zaś, liczącą dziś blisko 500 sztuk, populację żubra odtworzono w Białowieży dzięki kilkunastu osobnikom, które przeżyły w rozsianych po całym świecie ogrodach zoologicznych. Pierwsze zwierzęta powróciły do Puszczy w roku 1929, dając początek trwającemu po dziś dzień programowi restytucji.

Ostatni żubr

Scenariusz: Tomasz Samojlik
Rysunek: Tomasz Samojlik
Wydawnictwo: Zakład Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk
Rok wydania polskiego: 10/2009
Liczba stron: 96
Format: 165x235 mm
Oprawa: twarda
Papier: matowy
Druk: cz.-b.
ISBN-13: 978-83-929140-1-3
Wydanie: I


blog comments powered by Disqus