"Kurier z Warszawy" - recenzja komiksu

Autor: Maciej Szatko
Korekta: Jerzy Łanuszewski
30 maja 2015

www.gildia.pl
Świadkowie Historii - 1 - Kurier z Warszawy.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 30,80 zł 44,00 zł
dodaj do koszyka

Bruderszaft ze śmiercią

Życiorys Jana Nowaka-Jeziorańskiego, legendarnego już "Kuriera z Londynu" jest gotowym, wydawałoby się, scenariuszem filmowym. Jego losy zostały wielokrotnie opisane, nazwiskiem nazwano wiele polskich ulic – nosi je m.in. rondo, gimnazjum, a na warszawskim Powiślu można usiąść na wyjątkowej ławeczce jego imienia. Zakład Narodowy im. Ossolińskich sięgnął po jeszcze jedno medium by przybliżyć młodym ludziom tę niezwykłą postać – komiks, któremu nadano tytuł Kurier z Warszawy. Nie jest przypadkiem, że akurat ta instytucja wydała album o Nowaku-Jeziorańskim – to właśnie im sam bohater przekazał część swojego bogatego księgozbioru. Za warstwę graficzną powyższej publikacji odpowiada Bartłomiej Stefanowicz, zaś za selekcję materiału i scenariusz duet Mariusz UrbanekMateusz Palka.

Komiks koncentruje się na wojennym epizodzie z życia Jeziorańskiego – historia ma początek podczas bitwy nad Ługiem, w czasie której Nowak zostaje złapany przez Niemców i wysłany transportem do obozu, podczas którego ucieka wraz z towarzyszącym mu późniejszym premierem Polski – Józefem Cyrankiewiczem. Niezwłocznie wraca do Warszawy, gdzie zginęła jego ciotka, a wieść o bracie zaginęła. Zaczyna angażować się w walkę z okupantem – przyjmuje pseudonim "Janek", zmienia często nazwiska i dokumenty, organizuje prowokacje wobec Niemców, za swoją antyniemiecką działalność jest poszukiwany listem gończym. Bohater w samym środku zawieruchy wojennej stara się – pomimo wszechobecnej aury strachu – zachować pozory "normalności": pojawia się miłość do łączniczki o pseudonimie "Greta", z którą Nowak bierze ślub podczas Powstania Warszawskiego w zrujnowanej kaplicy przy ulicy Wilczej (w rzeczywistości uroczystość ta trwała tylko 7 minut i odbywała się między kolejnymi pogrzebami). Nie ustaje jednak w wysiłkach by zwrócić uwagę zachodnich mocarstw – docierając nawet do prywatnej posiadłości samego Winstona Churchilla – na krzywdę wyrządzaną jego rodakom, szmuglując przez granicę setki dokumentów i zdjęć z okupowanej Polski.

W komiksie przedstawione jest wiele sytuacji, w których protagonista dosłownie ociera się o śmierć – Jeziorański przedostaje się m.in. nielegalnie do Szwecji, statkiem siedząc bez słowa pod pokładem przez ponad 90 godzin, leży nieruchomo w komorze ostrzeliwanego, lecącego do Londynu bombowca, czy cudem unika śmierci przy skoku ze spadochronem – wszystko to ujęto stosowną do okoliczności dynamiczną, "brudną" kreską i podano czytelnikowi bardzo płynnie i ekspresyjnie. Często postaci, które spotyka na swojej drodze Nowak posiadają krótkie notki biograficzne charakteryzujące ich sylwetki, co sprawia, że komiks zyskuje na wartości jako dokument. Akcja na dwóch sąsiadujących ze sobą stronach potrafi rozgrywać się na dworcu kolejowym, na plaży, w gabinecie i ładowni statku, przy czym scenarzyści zgrabnie połączyli ze sobą wszystkie wątki. Stefanowicz z kolei swobodnie operuje czernią (nawet w dymkach), zamiast dosłowności w relacjonowaniu faktów często stawia tylko na ich symbolikę (pistolet, medal, flaga), przedstawia też bohaterów jako cienie, co jeszcze bardziej uzmysławia konieczność ich ciągłego ukrywania się przed nieprzyjacielem. Jedynym mankamentem może być fakt, że zdarzają się kadry, na których tekst wypiera misternie wykonany rysunek.

Album przygotowano bardzo starannie, na jego końcu znaleźć można szczegółowe kalendarium życia Jana Nowaka-Jeziorańskiego i bogate biogramy każdego z tworców. Publikacja Zakładu Narodowego im. Ossolińskich wydana została w czasach pokoju, który jednak może w każdej chwili zostać zmącony przez wydarzenia na wschodzie Europy, jest udanym hołdem dla wybitnego Polaka, wielokrotnie narażającego życie dla swojej ojczyzny.  Jego walka pozwoliła na życie w wolnej Polsce, do której zresztą po latach emigracji powrócił i w której zmarł w 2005 roku. Szczególnie dla młodego pokolenia komiks Urbanka, Palki i Stefanowicza może być polecany jako podręcznik odpowiedniego zachowania w obliczu zagrożenia życia i wolności własnego kraju.        

Świadkowie Historii - 1 - Kurier z Warszawy

Scenariusz: Mateusz Palka, Mariusz Urbanek
Rysunek: Bartek Stefanowicz
Wydawnictwo: Ossolineum
Rok wydania polskiego: 10/2014
Liczba stron: 80
Format: 230x315 mm
Oprawa: miękka
Papier: offsetowy
Druk: kolor
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 9788361056669
Wydanie: I
Cena z okładki: 31,50 zł


blog comments powered by Disqus