Wojny prywatne - recenzja komiksu "Opowieści wojenne" #1

Autor: Aleksander Krukowski
14 lipca 2014

Opowieści wojenne Gartha Ennisa to zbiór czterech komiksów osadzonych w czasach II wojny światowej. Każdy z nich ukazuje inny element (czasowy i geograficzny) wielkowojennej układanki, każdy stanowi samodzielny epizod tego międzynarodowego dramatu. Wszystkie te drobne całostki składają się jednak w całość dość konsekwentną, w opowieść o wojnie i żołnierzach, snutą ponad osobistymi tragediami.

Pierwsza opowieść, Tygrys Johanna (rys. Chris Weston i Gary Erskine), opowiada o niemieckiej załodze tytułowego czołgu, która pod koniec wojny postanawia się poddać, lecz za wszelką cenę chce to zrobić wobec Amerykanów a nie Rosjan. Dekownicy z D-Day (rys. John Higgins) traktuje o niesprawiedliwej ocenie wojsk walczących we Włoszech, których dramatyczna sytuacja była marginalizowana w obliczu bardziej medialnych starć we Francji i na froncie wschodnim. Screaming Eagles (rys. Dave Gibbons) przenosi nas w głąb Niemiec w momencie kończącej wojnę ofensywy Aliantów. Nightingale (rys. David Lloyd) to morska wyprawa po północnym Atlantyku wraz z załogą brytyjskiego okrętu.

Różne miejsca, różne armie, różnego typu jednostki. Łączy je oczywiście wojna, ale nie tylko rozumiana jako ramy historyczne, ani nawet nie jako stan ciągłego zagrożenia, wszędobylskiej śmierci i niskich instynktów. Wojna w interpretacji Ennisa to przede wszystkim trudna relacja pomiędzy jednostką a systemem, pomiędzy człowiekiem a państwem, żołnierzem a armią. Scenarzysta w każdej z historii podkreśla jedną rzecz: nieważne, po której walczysz stronie, nieważne, jaką postawę moralną przyjmiesz, dla przywódców jesteś tylko liczbą w statystykach. Wojen nie prowadzi się w okopach, choć tam wojny się rozgrywają. Prowadzi się je w wygodnych fotelach dobrze strzeżonych i często oddalonych od frontów stolic. Dystans pomiędzy przywódcami a żołnierzami jest olbrzymi, nie tylko w geograficznym, ale przede wszystkim w mentalnym sensie.

Garth Ennis jest więc piewcą konkretu. Kreśli konkretne historie konkretnych ludzi. Nie są to długie narracje o wojennych kampaniach, ale krótkie opowieści o makabrycznych doświadczeniach. O piekle, którego nie da się doświadczyć z perspektywy podliczającego straty dowództwa. Faktyczna treść Opowieści wojennych to alienacja jednostki, jej sprowadzenie do roli niewielkiego trybiku w ogromnej maszynie. Trybiku, który można zastąpić kolejnym, jeśli tylko produkcja nadąży. Ludzkie życia nie znaczą tu nic, a jednocześnie komiksy pełne są wielowymiarowych postaci, z którymi czytelnik sympatyzuje... przynajmniej do momentu, gdy nagle nie zginą.

Opowieści wojenne są komiksami wojennymi, choć nie są komiksami historycznymi. Ta różnica bierze się z tego, że nie opowiadają żadnych realnych wydarzeń. Wszystkie są wytworem fantazji Ennisa, choć realia wojenne zostały przez niego i ilustratorów odtworzone z dużą skrupulatnością. Nie mamy tu do czynienia z prawdziwymi wydarzeniami, natomiast wszystkie są prawdopodobne. Mogły się gdzieś wydarzyć. I z pewnością wiele historii tego typu rozegrało się w rzeczywistości. Zrozumienie tego daje obraz wojny dużo straszniejszy, niż zdystansowana historyczna narracja.

Opowieści wojenne - 1

Scenariusz: Garth Ennis
Rysunek: Gary Erskine, Carlos Ezquerra, Dave Gibbons, John Higgins, Cam Kennedy, David Lloyd, Chris Weston
Wydawnictwo: Mucha Comics
Rok wydania polskiego: 12/2010
Tytuł oryginalny: War Stories
Wydawca oryginalny: DC Comics - Vertigo
Rok wydania oryginału: 2004
Liczba stron: 240
Format: 170x260 mm
Oprawa: twarda
Papier: kredowy
Druk: kolor
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 9788361319177
Wydanie: I
Cena z okładki: 110 zł


blog comments powered by Disqus