Teczki otwarte – recenzja komiksu "Z Archiwum Jerzego Wróblewskiego. Tom 1. James Hart, Nie z tej ziemi"

Autor: Tomasz Nowak
6 grudnia 2013

To niewątpliwie najbardziej oczekiwany polski komiks tego roku. A że powstał ponad czterdzieści lat temu? Cóż, to tylko nienajlepiej świadczy o kondycji obecnych produkcji rodzimych. No, ale któż mógłby stanąć w szranki z legendą?

Pierwszy tom serii, która ma prezentować zebraną twórczość przedwcześnie zmarłego Jerzego Wróblewskiego niewątpliwie zaskakuje. Tak doborem opowieści, jak i rozbieżnością w datach ich powstania. Tym samym, jak i kilkoma niedoróbkami, budzi uczucia co najmniej mieszane.

Opublikowany w 1971 James Hart to z dzisiejszej perspektywy wprawka do serii o Żbiku, którą Wróblewski praktycznie przejął dwa lata później. Sam tytułowy detektyw, jego przygoda, jak i jej konkluzja kojarzą się jednak bardziej z Jamesem Bondem, niż ze Żbikiem. Ilustracje tej opowieści to mieszanka twórczości dość topornej, rzemieślniczej z kadrami dopracowanymi, wręcz wyidealizowanymi, prawdziwymi cacuszkami. Umiejscowienie akcji w Londynie możliwe było zapewne dzięki Gierkowemu "poluźnieniu" socjalistycznego terroru. Dało także Wróblewskiemu znacznie większą swobodę twórczą. Wszak nikt z rodzimych organów ścigania nie mógł poczuć się dotknięty!

Podobnie bezpiecznym zabiegiem było umiejscowienie drugiej opowieści, humorystycznego Nie z tej ziemi, w kosmosie. To przeskok niespodziewany – tak w przestrzeni, jak i w czasie, również, gdy chodzi o datę oryginalnej publikacji (1965 r.) Lecący tu na daleką planetę Balif ziemianie stają się niespodziewanie rozjemcami w lokalnym konflikcie. Nie znaczy to, że operują wyłącznie metodami pokojowymi! To jeszcze nie te czasy! Pod pewnymi względami również ziemianom braknie jednak wyobraźni…

W Nie z tej ziemi rysunek jest jak na Wróblewskiego raczej nietypowy. Tę prostą schematyczną kreskę, rozwijał on później w kolejnych tytułach humorystycznych. Fabułę zresztą też ponownie zutylizował w serii o Binio Billu.

Z samych historii trudno wykoncypować klucz, jakim kierował się wydawca zestawiając je w jednym tomie. Nie ma w nim bibliografii prac zamieszczonych w Dzienniku Wieczornym, co pozwoliłoby samodzielnie stwierdzić np. czy są pierwszymi w swoim gatunku w dorobku autora? Nie ma dokładnych oznaczeń pasków, aby precyzyjniej umiejscowić je w czasie. Nie ma nawet zwykłych numerów stron… A zamieszczony na końcu esej Macieja Jasińskiego jest na tyle ogólnikowy, że tej kwestii nie wyjaśnia. Skupia się zresztą bardziej na ciekawostkach.

Jedyny wspólny mianownik, jaki rzuca się w oczy, stanowią pewne niedoskonałości. Chodzi tu zwłaszcza o dialogi i skróty narracyjne, nachalne szczególnie w Nie z tej ziemi. Są one tak ogromne, że momentami wywołują chaos, a następujące w ich efekcie zdarzenia bywają co najmniej zaskakujące. W obu braknie też konsekwencji w umieszczaniu dymków. Czasami ten, którzy powinno się odczytać jako pierwszy, "odkrywa" się dopiero na końcu.

Zanim jednak znajdzie się taki, co "pierwszy rzuci kamieniem", niech wspomni na specyfikę, jaką rządzi się serial prasowy!

Na plus tomu pierwszego Z Archiwum… zaliczyć można już samo mozolne zebranie pasków gazetowych i ich oczyszczenie. Podobnie jak uzupełnienie go o pojedyncze ilustracje Wróblewskiego, jakie ukazywały się na łamach Dziennika. Choć również i tutaj brakuje szczegółowego datowania…

Po kilku latach oczekiwania ta edycja niewątpliwie cieszy. Wymaga jednak jeszcze sporego dopracowania, aby cieszyć w pełni. Tak bowiem rozpoczęta, rodzi z miejsca pytanie o to, czy i resztę komiksów Wróblewskiego z łamów Dzinnika Wieczornego zdołamy poznać na tyle dokładnie, aby samemu odtworzyć ich historię? I kiedy to nastąpi, skoro było ich aż "blisko siedemdziesiąt"?

Z archiwum Jerzego Wróblewskiego - 1 - James Hart / Nie z tej ziemi

Scenariusz: Jerzy Wróblewski
Rysunek: Jerzy Wróblewski
Okładka: Andrzej Janicki
Wydawnictwo: Ongrys
Rok wydania polskiego: 10/2013
Liczba stron: 40
Format: 295x210 mm
Oprawa: miękka
Papier: kredowy
Druk: cz.-b.
Dystrybucja: księgarnie, internet
ISBN-13: 978-83-61596-33-2
Wydanie: I
Cena z okładki: 24,90 zł



blog comments powered by Disqus