Clamp (Clamp)

Autor: Tomasz "Gato" Gawroński

Za enigmatycznym podpisem CLAMP skrywa się grupa rysowniczek, wywodząca się z japońskiego rynku fanzinów, nazywanych tam dojinshi. Dzięki kilkunastu wydanym pozycjom, dorobiły się rzeszy fanów i opinii lidera na rynku komiksów dla dziewcząt, shojo.

Na początku swojej niezależnej działalności, skład grupy CLAMP był damsko-męski. W szczytowym okresie w jej szeregach było aż jedenastu członków. Jednak debiut na rynku profesjonalistów spowodował, że kilku z nich postanowiło opuścić szeregi, bądź też zaczęło tworzyć na własny rachunek. Ciągłe zmiany składu spowodowały, że z oryginalnego pozostały już tylko cztery dziewczyny, tworząc zasadniczy rdzeń CLAMP-a. Są to (stan na dzień 23 sierpnia 1999 roku):

  • Nanase Okawa . Można powiedzieć, że jest mózgiem przedsiębiorstwa pod nazwą CLAMP. Pracuje jako scenarzystka, nadzoruje przebieg kolejnych etapów produkcji, projektuje okładki w kolejnych mangach i zajmuje się marketingiem. Data urodzenia: 2 maja 1967 roku.
  • Apapa Mokona . Jest głównym grafikiem CLAMP-a. Odpowiada za przygotowanie projektów postaci, szkice tła i odpowiedni dobór rastrów. Data urodzenia: 16 czerwca 1968 roku.
  • Mick Nekoi . Niech Was nie zwiedzie jej imię. Mick jest stuprocentową kobietą. Poza funkcją kierownika artystycznego i asystenta przy obróbce grafiki, zajmuje się nakładaniem rastrów na ukończone strony. Data urodzenia: 21 stycznia 1969 roku.
  • Satsuki Igarashi . Pełni w CLAMP-ie niewdzięczną funkcję asystenta. Wbrew pozorom ciąży na niej nie mniejsza odpowiedzialność niż na pozostałej trójce. Dlaczego? Satsuki jest w zespole naczelną kucharką, więc wniosek wyciągnijcie sami. Data urodzenia: 8 lutego 1969 roku.

Jednymi z najwcześniejszych prac zespołu, stworzonych w okresie działalności na rynku dojinshi, są mangi Shinkyoku debide oraz Shoten. Druga z nich została narysowana pod koniec lat osiemdziesiątych i ukazywała się nieregularnie od zimy 1988 roku do lata 1990. Prace te stały się swojego rodzaju polem dla eksperymentów i źródłem pomysłów dla późniejszych przedsięwzięć. Dzięki nim zespół zaczął wkraczać i penetrować obszary dotychczas zarezerwowane dla historii homoseksualnych, zwanych w Japonii "shonen-ai". Romanse pomiędzy męskimi bohaterami o dziewczęcej urodzie są u CLAMP-a niemal na porządku dziennym, co przysparza grupie zarówno dodatkowych zwolenników jak i zagorzałych przeciwników.

Pierwszym oficjalnym komiksem (już nie na rynku dojinshi) była jednoczęściowa historia DerayD - Moon of Boundary Balance (Japończycy mają słabość do anglojęzycznych tytułów), wydana w 1989 roku przez wydawnictwo Shinkigensha. Była to opowieść z gatunku fantasy, która z dzisiejszego punktu widzenia wygląda jak szkic do Rayearth i RG Veda. Ale prawdziwy rozgłos zyskały dopiero historią z pogranicza humoru i romansu, CLAMP Gakuen tantei dan (poza Japonią znanej pod anglojęzycznym tytułem CLAMP Campus Detective Service), ukazującą się do 1992 roku w komercyjnym magazynie "Asuka".

Publikacje kolejnych tytułów były dla dziewczyn prawdziwym przełomem. Seiden RG Veda łączyła w sobie wątki fantasy i mitologii, przyprawione szczyptą religii (tytuł zaczerpnięty został z Rygwedy, jednej z czterech świętych ksiąg hinduizmu). Opowieść ukazująca się od 1990 roku na łamach miesięcznika "Wings", do 1996 rozrosła się do dziesięciu tomów, a praca nad nią stała się dla młodego zespołu szkołą przetrwania i poligonem doświadczalnym. Z tomu na tom poprawiał się scenariusz i grafika komiksu, a ekipa CLAMP-a zdobywała coraz szerszy rozgłos. Podobną popularnością cieszyła się również sześciotomowa seria Tokyo Babylon, historia o demonach, ukazująca się w latach 1991-94 w magazynie "South", rysowana jednakże znacznie prostszą kreską, operującą na granicy szkicu. Obie te historie warte są uwagi tym bardziej, że znalazły się w kręgu zainteresowań twórców anime. W 1992 roku na rynku wideo ukazały się dwie części OAV Seiden RG Veda (reż. Hiroyuki Ebata i Takamasa Ikegami) oraz pierwsza kaseta z Tokyo Babylon (reż. Koichi Chiaki).

Szczęśliwa dla zespołu okazała się w 1990 roku zmiana redaktora naczelnego w popularnym magazynie dla dziewcząt, "Nakayoshi" (tutaj, między innymi, ukazywała się Czarodziejka z Księżyca Naoko Takeuchi), wydawanego przez Kodanshę. Nowy szef, trzydziestoczteroletni Yoshio Irie, zdecydował się poprzez agresywne działania promocyjne poszerzyć krąg odbiorców, publikując prace twórców z ignorowanego przez największe wydawnictwa rynku dojinshi. W 1993 roku wydał historię CLAMP-a, Maho kishi Rayearth/Magic Knight Rayearth. Był to strzał w dziesiątkę, przynoszący obu stronom wymierne korzyści: dla Kodanshy wiązał się ze wzrostem sprzedawalności "Nakayoshi", rysowniczkom z CLAMP-a przyniósł uznanie czytelników i wydawców. Rayearth został również zaadaptowany na serię telewizyjną i grę wideo na konsolę Sega Saturn.

Warta zauważenia jest próba wejścia dziewczyn na rynek wydawnictw dziecięcych. W 1994 roku nakładem Kadokawy ukazała się bardzo ładnie wydana czytanka Mokona ojo-no Ehon, z papierowymi obrazkami na kilku planach, dającymi złudzenie trójwymiaru. Ta prosta historia, napisana przez Nanasę Osakę i zilustrowana przez Mike'a Nekoi, stanowi dziś interesujący gadżet na półkach fanów CLAMP-a.

Można śmiało rzec, że popularność rysowniczek z CLAMP-a wynikała z umiejętności wykreowania własnego stylu i uniwersalnego świata, w którym rozgrywa się część ich komiksów. Wspólną platformę posiadają między innymi: publikowany od 1992 roku do dziś X Clamp (już dwanaście tomów), Tokyo Babylon i CLAMP Gakuen tantei dan. Spotęgowało to popularność pośród fanów, którzy w kolejnych tytułach mogli od czasu do czasu rozpoznać znajomą postać czy miejsce, bądź też przeczytać o wydarzeniach rozgrywających się w innej mandze CLAMP-a. Znakiem rozpoznawczym grupy jest również barokowy sposób przedstawiania zdarzeń rozgrywających się w komiksie - nastrój jest tu sprawą pierwszorzędną. Tło mang CLAMP-a wypełniają anielskie pióra, kwiaty, płatki róż, dym - niby wszystko jest zgodne z utartym kanonem shojo, jednak styl CLAMP-a rozpoznawalny jest już na pierwszy rzut oka. Twarze mężczyzn projektowane są w dużej mierze w oparciu o kobiecy typ urody (zresztą męskie sylwetki też są wysmukłe i wiotkie). Znakiem firmowym stały się również oczy: ogromne, lśniące i podkreślone poprzez nakładane na siebie kolejnych warstw cienkich linii. Jak je narysować?

W sumie, jak na z górą dziesięcioletnią działalność, CLAMP odniósł sukces warty odnotowania. Nie tylko wyszedł z podziemia fanzinów, ale również przetrwał na trudnym zawodowym rynku, odnosząc po drodze parę spektakularnych sukcesów. Ukoronowaniem działalności czwórki dziewcząt, był wysokobudżetowy film animowany X The Movie, wyreżyserowany przez słynnego Rin Taro. Czy można chcieć więcej?

opracowano na podstawie materiałów prasowych wydawnictwa Japonica Polonica Fantastica


Komiksy:




blog comments powered by Disqus